colere.blog– Dijital İçerik Platformu

MS 17 Lidya depremi, Roma İmparatorluğu’nun Asya eyaletinde (bugünkü Batı Anadolu) meydana gelen ve antik Lidya bölgesindeki pek çok şehri yerle bir eden büyük yıkıcı bir depremdir. Romalı yazar ve doğa bilimci Yaşlı Plinius tarafından “insan hafızasındaki en büyük deprem” olarak tanımlanmıştır.

Depremin Tarihsel ve Yıkıcı Etkileri

Depremin tarihsel ve yıkıcı etkileri şu şekildedir:
1. Yıkım ve Etkilenen Şehirler: Antik kaynaklar depremin gece meydana geldiğini ve en az 12 (bazı kayıtlara göre 15) şehri yıktığını belirtir. Lidya İmparatorluğu’nun eski başkenti olan Sardes (Sart) en çok yıkıma uğrayan şehirdir ve bu yıkımın izlerini hiçbir zaman tam olarak silememiştir. Magnesia, Philadelphia (Alaşehir), Apollonis, Myrina ve Temnos hasar gören diğer önemli şehirler arasındadır.
2. Roma’nın Yardımı: Roma İmparatoru Tiberius, felaketin ardından Sardes ve yıkılan diğer şehirlere yeniden inşa için 10 milyon sestertius göndermiş ve bu bölgeyi 5 yıl boyunca tüm vergilerden muaf tutmuştur. Bölge halkı minnettarlıklarını göstermek adına İtalya’daki Puteoli kentinde ve Roma’da Tiberius onuruna anıtlar dikmiş, imparatora “şehrin kurucusu” unvanını vermiştir.

Tarihsel Görüş Ayrılığı

Hasar gören şehirlerin kesin listesi konusunda antik tarihçiler ve modern araştırmacılar arasında bazı görüş ayrılıkları bulunmaktadır. Geleneksel olarak Efes, Kibyra ve Pergamon da MS 17 depreminde yıkılan şehirler listesine dahil edilir; ancak Romalı tarihçi Tacitus’un kayıtlarında bu şehirler yer almaz. Tarihsel metin analizleri, Efes ve Kibyra‘daki yıkımın MS 17‘deki asıl sarsıntıdan ziyade, MS 23‘te aynı bölgede meydana gelen başka bir depremden kaynaklanmış olabileceğini göstermektedir.

Mermerin Değeri

Roma İmparatorluğu döneminde mermer oldukça pahalı bir yapı malzemesiydi ve elitlerin zenginliğinin, gücünün ve emperyal statünün en önemli sembollerinden biri olarak kabul ediliyordu. Ancak mermerin maliyeti tek tip değildi; taşın türüne, nadirliğine ve en önemlisi ulaşım mesafesine göre çok büyük farklılıklar gösteriyordu.

Maliyetin Temel Nedenleri ve Lojistik

Antik çağda fiyatı belirleyen asıl unsur taşın kendisinden ziyade, ocaklardan çıkarılması için gereken iş gücü ve ağır nakliye koşullarıydı. Tonlarca ağırlıktaki mermer bloklarının karayoluyla taşınması astronomik düzeyde masraflıydı. Bu nedenle Roma ekonomisinde deniz ve nehir ticareti mermer sevkiyatında hayati bir rol oynuyordu. Mısır’dan getirilen kırmızı porfir (porphyry) veya Yunanistan’dan gelen yeşil mermerler gibi nadir, renkli ve uzak bölgelerden gelen taşlar, standart beyaz mermere göre katbekat daha yüksek maliyetliydi.

Asya Eyaleti’nin (Anadolu) Konumu

Depremin vurduğu Lidya ve genel olarak Asya eyaleti, mermer rezervleri açısından imparatorluğun en şanslı coğrafyalarından biriydi. Prokonnesos (Marmara Adası) ve Dokimeion (Afyon-İscehisar) gibi Roma dünyasının en büyük mermer ocakları bu bölgedeydi. Sardes kentinin de yakınlarında kendi yerel mermer kaynakları (Bozdağ eteklerinde) bulunuyordu. Buna rağmen, mermer yataklarının yakın olması anıtsal mimariyi sıradan halk için erişilebilir kılmıyordu; yerel mermerin devasa sütunlara ve tapınak cephelerine dönüştürülmesi devasa bir finansman gerektiriyordu.,

İmparatorluk Fonlarının Önemi

İmparator Tiberius’un MS 17 depreminden sonra bölgeye gönderdiği 10 milyon sestertiusluk yardım tam da bu maliyetler nedeniyle kritikti. Yıkılan şehirlerin merkezlerini, agoralarını ve tapınaklarını Roma’nın anıtsal mimari standartlarında (mermer ağırlıklı olarak) yeniden inşa etmek, yerel yöneticilerin tek başına altından kalkabileceği bir yük değildi. Yeniden inşada mermer kullanımı, büyük oranda imparatorluğun sağladığı doğrudan sıcak para ve 5 yıllık vergi muafiyeti sayesinde mümkün olmuştur.

İlgili okumalar

TarihDünyanın İlk KilisesiTarihOlympos Antik Kenti: Kısa Bir ÖzetTarihAntik Roma’da Elbiselerin İdrarla YıkanmasıBilimLagünlerde denizde güneş yağı kalmasıBilimKedi ve Farelerin, Yeni Zelanda’ya Sonradan Gidip İstila EtmesiBilimKutup Ayıları ve Penguenlerin Hiç Karşılaşmamış OlmasıTarihFransa’nın Greenpeace Gemisini BatırmasıYaşam & SağlıkOtomobilsiz Gün Küresel Etkinlik midir?

Devamını oku · Tarih

Vietnam Savaşı Sırasında Amerikan Askerlerinin Moralini Bozmaya Çalışan Radyocu ve Savaşta Yapılan Diğer EntrikalarSteve Jobs’un Gençken Uyuşturucu KullanmasıIsparta Gül Yetiştiriciliğinin TarihçesiBanliyö(Suburb) KavramıÖjenik: Amerika’dan Nazi Almanya’sınaOrta Çağ’da Dövüşerek BoşanmaArılar ve Kağıdın İcadıDövmelerin Zamansız Mirası: Deri Üzerine Yazılan HikayelerStalin’in Fotoshop YaptırmasıDünya’nın En Yaşlı Ağacının Kazayla KesilmesiYugoslavya Dağılımı’nın Futbol Maçıyla BaşlamasıMonako Ülke mi?