Hitler’in “üstün ırk” ve “saf kan” takıntısının köklerinin aslında Amerika Birleşik Devletleri’ndeki çalışmalara dayandığı bilgisi tarihsel olarak doğrudur. Bu düşünce sistemine Öjenik (Eugenics) denir.
İşte bu karanlık dönemin kısa bir özeti:
Öjenik Nedir?
Öjenik, “kötü genlerin” ayıklanması ve “iyi genlerin” çoğaltılması yoluyla insan türünün ıslah edilmesi fikridir. Bu terimi ilk kez 1883’te İngiliz Francis Galton ortaya atmış olsa da, bu fikirlerin en radikal ve yasal uygulamaları 20. yüzyılın başlarında Amerika Birleşik Devletleri‘nde hayat bulmuştur.
Amerika’daki Uygulamalar (Hitler’den Önce)
Hitler daha iktidara gelmeden yıllar önce, ABD’de şu adımlar atılıyordu:
- Zorunlu Kısırlaştırma Yasaları: 1907’de Indiana eyaleti dünyada ilk zorunlu kısırlaştırma yasasını çıkardı. “Zihinsel engelli“, “alkolik“, “suçlu” veya “yetersiz” görülen on binlerce Amerikalı rızası dışında kısırlaştırıldı.
- Irk Ayrımı ve Göç Yasaları: 1924 Göç Yasası, “aşağı ırk” olarak görülen Güney ve Doğu Avrupalıların ve Asyalıların ülkeye girişini kısıtlamak için öjenik argümanları kullandı.
- Finansal Destek: Rockefeller Vakfı ve Carnegie Enstitüsü gibi dev kuruluşlar, öjenik araştırmalarına büyük fonlar sağladı. Hatta bu vakıflar, Nazi Almanya‘sındaki benzer programları da başlangıçta finanse etmişlerdi.
Hitler ve Amerika Bağlantısı
Hitler, Kavgam (Mein Kampf) kitabında Amerikan öjenik yasalarından övgüyle bahsetmiş ve ABD’nin bu konudaki “kararlılığını” örnek almıştır. Nazi yetkilileri, özellikle California‘daki kısırlaştırma yasalarını incelemek için Amerikalı uzmanlarla yazışmışlardır.
Önemli Fark: Amerika’daki öjenik hareketi daha çok ekonomik yükten kurtulma ve “toplumun kalitesini artırma” maskesi altındayken; Hitler bunu sistematik bir soykırım ve doğrudan “ırk arındırma” (Holokost) aracına dönüştürmüştür.
Sonuç
Yani özetle; Hitler bu fikirleri sıfırdan yaratmadı. Amerika’daki “bilimsel” kılıf uydurulmuş ırkçılığı ve kısırlaştırma yasalarını aldı, bunları çok daha vahşi ve endüstriyel bir boyuta taşıdı. II. Dünya Savaşı‘ndan sonra Nazi dehşeti ortaya çıkınca, Amerika ve Avrupa‘daki öjenik hareketleri büyük bir itibar kaybına uğradı ve yer altına çekilmek zorunda kaldı.
Rockefeller Ailesinin Desteği
Rockefeller ailesi ve özellikle Rockefeller Vakfı, Amerika ve Almanya‘daki öjenik (insan ırkını ıslah etme) çalışmalarının en büyük finansal destekçilerinden biriydi. Bu destek hem ideolojik hem de çok ciddi miktarlarda maddi yardım şeklindeydi.
İşte bu desteğin çarpıcı detayları:
- Amerika’daki Destek: “Bilimsel” Irkçılığın Finansmanı
Rockefeller Vakfı, 1910’da New York‘ta kurulan Eugenics Record Office (Öjenik Kayıt Ofisi) adlı merkezin ana bağışçılarından biriydi. Bu merkez, “genetik olarak kusurlu” görülen insanların fişlenmesi ve zorunlu kısırlaştırma yasalarının bilimsel (!) altyapısının oluşturulması için çalışıyordu. - Nazi Almanya’sına Verilen Destek
Rockefeller Vakfı‘nın desteği sadece Amerika ile sınırlı kalmadı. Hitler iktidara gelmeden önce ve geldikten sonra da Alman öjenik araştırmalarına milyonlarca dolar (günümüz parasıyla) aktardılar:- Kaiser Wilhelm Enstitüsü: Vakıf, Berlin‘deki bu enstitünün Antropoloji, İnsan Kalıtımı ve Öjenik bölümlerini finanse etti. Burada yapılan çalışmalar, Nazi Almanyası‘nın “ırk hijyeni” yasalarına temel oluşturdu.
- Josef Mengele Bağlantısı: “Ölüm Meleği” olarak bilinen Nazi doktoru Josef Mengele, Auschwitz‘e gitmeden önce bu vakfın fonladığı enstitülerde asistanlık yapmış ve bu fonlarla desteklenen araştırmalarda yer almıştır.
- Finansman Miktarı: 1920’lerin ortalarına kadar Rockefeller, yüzlerce Alman araştırmacıya yaklaşık 410.000 dolar (bugünkü karşılığı milyonlarca dolardır) hibe sağlamıştı.
- Neden Desteklediler?
O dönemde Rockefeller gibi elit aileler ve vakıf yöneticileri, toplumsal sorunların (yoksulluk, suç, hastalıklar) kökeninin “kötü genler” olduğuna inanıyordu. Onlara göre toplumun alt tabakalarındaki insanların çoğalmasını engellemek, modern ve sağlıklı bir medeniyet kurmanın anahtarıydı. Bu bakış açısı, ırkçılıkla birleşince Hitler‘in soykırım politikalarına giden yolu döşemiş oldu. - Savaştan Sonra Ne Oldu?
II. Dünya Savaşı‘ndan sonra Nazi vahşeti tüm çıplaklığıyla ortaya çıkınca, öjenik kavramı dünyada büyük bir nefretle karşılanmaya başlandı. Bunun üzerine Rockefeller Vakfı ve benzeri kuruluşlar “öjenik” ismini kullanmayı bıraktılar. Ancak bu fonlar ve çalışmalar tamamen yok olmadı; daha sonra “popülasyon kontrolü“, “aile planlaması” ve “genetik” gibi daha kabul edilebilir isimler altında evrilerek devam etti.
Bu çalışmaların arkasında tek bir isimden ziyade, ailenin birkaç nesli ve ailenin kurduğu vakfın (Rockefeller Vakfı) kurumsal kimliği vardı. Ancak en öne çıkan ve bu işin “mimarı” olarak görülen isimler şunlardır:
- John D. Rockefeller Jr. (Ailenin 2. Kuşağı)
Bu hareketin en büyük bireysel destekçisi oydu. “Junior” olarak bilinen oğul Rockefeller, öjenik fikirlerine içtenlikle inanıyordu.- Margaret Sanger ile İşbirliği: Doğum kontrol hareketinin öncüsü Margaret Sanger‘ı (ki o da öjenik savunucusuydu) gizlice ve büyük meblağlarla finanse etti.
- Anonim Bağışlar: Toplumun tepkisinden çekindiği için birçok öjenik kurumuna “anonim” olarak milyonlarca dolar aktardı. Amacı, “istenmeyen” sınıfların üremesini kontrol altına almaktı.
- John D. Rockefeller III (Ailenin 3. Kuşağı)
Büyük John D. Rockefeller’ın torunu olan bu isim, konuyu bir üst seviyeye taşıdı.- Population Council (Nüfus Konseyi): 1952’de bu konseyi kurdu. II. Dünya Savaşı‘ndan sonra “öjenik” ismi kötü bir üne kavuştuğu için çalışmaları “nüfus kontrolü” ve “aile planlaması” adı altında devam ettirdi. Bu konseyin ilk başkanı, Amerikan Öjenik Cemiyeti‘nin kurucusu olan Frederick Osborn idi.
- Vakıf Yöneticileri ve Uzmanlar
Rockefeller ailesi parayı sağlıyordu ancak bu parayı kime vereceklerine karar veren önemli figürler vardı:- Wickliffe Rose: Rockefeller Vakfı‘nın yöneticilerinden biri olarak, Almanya‘daki Kaiser Wilhelm Enstitüsü‘ne (Nazi öjeniğinin merkezi) giden fonları bizzat onaylayan kişiydi.
- Charles Davenport: Rockefeller ve Carnegie ailelerinden aldığı fonlarla Amerika‘daki Eugenics Record Office (Öjenik Kayıt Ofisi)‘i kuran ve yöneten biyologdur.
Neden Yaptılar?
Bu aile üyeleri kendilerini “toplum mühendisi” olarak görüyorlardı. Yoksulluğun, suçun ve hastalıkların çözümünün sosyal yardımlar değil, “düşük kaliteli” insanların elenmesi olduğuna inanıyorlardı. Kendi soylarını “üstün” olarak görüyor, bu üstünlüğü korumak için bilimsel bir kılıf (öjenik) arıyorlardı.
İlgili okumalar
Tarih1940’ta Los Angeles Savaşı
TarihHitler’in Mezarının Olmaması
TarihVietnam Savaşı Sırasında Amerikan Askerlerinin Moralini Bozmaya Çalışan Radyocu ve Savaşta Yapılan Diğer Entrikalar
TarihMonako Ülke mi?
Yaşam & SağlıkRoseto Kasabası; 55 Yaşın Altında Kalp Krizinden Ölen Yok
Yeme & İçmeFanta’nın İkinci Dünya Savaşında Ortaya Çıkması
Kültür & SanatHotel California Şarkısı ve Efsaneleri
Kültür & SanatHer Yerde Duyduğumuz Route 66 Nedir?Devamını oku · Tarih
Diyojen’in Sinoplu Olması
Steve Jobs’un Gençken Uyuşturucu Kullanması
New York Şehrini Hollanda’nın İngiltere’ye Vermesi
Tarihin en eski şikayet mektubu ve bakır
the aunty jack show kaza sonucu mu renkli yayın oldu?
Dünya’nın En Yaşlı Ağacının Kazayla Kesilmesi
Stalin’in Fotoshop Yaptırması
Dünyanın İlk Kilisesi
Isparta Gül Yetiştiriciliğinin Tarihçesi
Tazmanya (Avustralya’nın Adası) ve “Yok Oluş” Hikayesi
Orta Çağ’da Dövüşerek Boşanma
Marco Polo: Venedikli Kaşif ve Gezgin
Bir yanıt yazın