Yasağın Kökeni
1979 yılındaki İslam Devrimi’nden kısa bir süre sonra, İran’da kadınların erkeklerin oynadığı spor müsabakalarını (özellikle futbol) stadyumlarda izlemesi yasaklandı. Bu yasağa gerekçe olarak, stadyumlardaki küfürlü, taşkın ve “erkeksi” ortamın kadınlara uygun olmaması ve kadınların bu ortamdan korunması gerektiği öne sürüldü.
Offside Filminin Gerçeklik Payı
Filmde görüldüğü gibi, futbol tutkunu birçok İranlı kadın, yaklaşık 40 yıl boyunca stadyumlara maç izlemeye gidebilmek için saçlarını kestirip erkek kılığına girmek, yüzlerini boyamak veya farklı yollarla güvenliği atlatmak zorunda kaldı. Yönetmen Cafer Penahi, “Ofsayt” filmini bu absürt durumu dünyaya duyurmak için çok zor şartlarda, kısmen gizli bir şekilde çekmiştir. Hatta film, İran’da yasaklanmıştır.
Günümüzdeki Durum
Bu katı yasak on yıllar boyunca devam etti. Ancak son yıllarda bazı önemli gelişmeler yaşandı:
1. Mavi Kız Olayı (2019): Stadyuma erkek kılığında girmeye çalışırken yakalanan ve hapis cezası alma korkusuyla mahkeme önünde kendini ateşe vererek hayatını kaybeden Seher Hudayari’nin (“Mavi Kız”) ölümü tüm dünyada büyük yankı uyandırdı.
2. FIFA’nın Baskısı: Bu trajik olayın ardından FIFA, kadınların stadyuma alınmaması halinde İran’ı uluslararası turnuvalardan men etmekle tehdit etti.
3. Kısmi Esneklik: Bu ağır baskıların sonucunda İran, son birkaç yıldır uluslararası maçlarda ve bazı yerel lig müsabakalarında kadınlara belirli kotalarla (ve genellikle erkeklerden ayrı, özel tribünlerde) stadyuma giriş izni vermeye başladı.
Yani film çekildiğinde (2006) bu yasak en katı haliyle uygulanıyordu. Günümüzde ise uluslararası baskılarla kısmen esnetilmiş olsa da, İranlı kadınların stadyumlarda eşit ve özgür bir şekilde maç izleme mücadelesi tam anlamıyla bitmiş değil.
Bir Cevap Yazın