Before Sunrise (1995), yönetmenliğini Richard Linklater’ın yaptığı, başrollerini Ethan Hawke (Jesse) ve Julie Delpy’nin (Céline) paylaştığı, tamamen diyaloglar, gözlemler ve anlık bağlar üzerine kurulu minimalist bir romantik dram filmidir.
Filmin Temel Hikayesi ve Akışı
Hikaye, Budapeşte’den kalkan ve Viyana üzerinden Paris’e giden bir trende başlar. Jesse, Amerika’ya geri dönmek üzere Viyana’dan kalkacak ucuz uçağına yetişmeye çalışan Amerikalı bir gençtir. Céline ise Budapeşte’deki büyükannesini ziyaret etmiş, Paris’teki üniversitesine dönen Fransız bir öğrencidir. Trende yanlarında oturan evli bir çiftin kavga etmesi üzerine Céline yerini değiştirir ve Jesse’nin yanına oturur. İkili arasında sıradan bir sohbet başlar ve kısa sürede derin bir frekans yakalarlar.
Gerçek Bir Hikayeden Esinlenme
Film ise kısmen evet, gerçek bir hikayeden esinlenilmiştir. Yönetmen ve senarist Richard Linklater, filmin temel fikrini 1989 yılında Philadelphia’da bizzat yaşadığı bir geceden almıştır.
Richard Linklater’ın Gerçek Deneyimi
Linklater, 1989 yılında Almanya’daki kız kardeşini ziyaret ettikten sonra New York’a dönmeden önce Philadelphia’da bir gün geçirir. Orada bir oyuncakçıda Amy Lehrhaupt adında bir kadınla tanışır. Tıpkı filmdeki gibi, ikisi gece yarısından sabaha kadar Philadelphia sokaklarında yürür, kafelere girer ve hayat üzerine derin sohbetler ederler. Linklater, o gece aralarında inanılmaz bir çekim ve güçlü bir bağ oluştuğunu söyler.
Filmin Doğuşu ve Farklar
Linklater, o gece yürürlerken Amy’ye “Bu deneyim hakkında bir film yapmak istiyorum” der. Amy de bu fikri çok beğenir.
Ancak gerçek hayatla film arasında bazı önemli farklar vardır:
1. Filmde Jesse ve Céline iletişim bilgilerini almamaya karar verirken, gerçek hayatta Richard ve Amy telefon numaralarını almış ve bir süre iletişimde kalmaya çalışmışlardır.
2. O dönemki mesafe (Linklater Texas’ta, Amy ise New Jersey’de yaşıyordu) ve araya giren hayat şartları nedeniyle bir süre sonra bağları tamamen kopmuştur.
Hikayenin Trajik Sonu
Linklater filmi çekerken, Amy’nin bir şekilde filmden haberdar olacağını ve Viyana’daki gibi bir gün prömiyere gelerek karşısına çıkacağını umut ediyordu. Film 1995’te vizyona girdi ancak Amy’den hiçbir ses çıkmadı.
Linklater, gerçekte ne olduğunu ancak 2010 yılında, serinin ikinci filmi olan Before Sunset’ten de sonra öğrenebildi. Amy Lehrhaupt’un bir arkadaşı, Linklater’a ulaştı ve acı gerçeği paylaştı: Amy, Before Sunrise filminin çekimlerine başlanmadan kısa bir süre önce, 1994 yılında (henüz 24 yaşındayken) bir motosiklet kazasında hayatını kaybetmişti.
Yani Amy, kendisinden ilham alınarak yapılan bu ikonik filmi ve kendisinin sinema tarihindeki izini asla göremedi. Linklater, bu durumu öğrendikten sonra serinin üçüncü filmi olan Before Midnight (2013) filmini Amy Lehrhaupt’un anısına adamıştır.